Büyük hedefler ilk gün motive edici olsa da günlük yaşamın içine yerleşmeyebilir. Küçük, gözlenebilir ve kolay başlatılabilir davranışlar daha gerçekçi bir başlangıç sağlar.
Davranışı açık tanımlayın
“Daha çok okuyacağım” yerine kahvaltıdan sonra beş sayfa okumak gibi belirli bir eylem seçin. Hedefin ne zaman yapıldığı anlaşılabilsin.
Bu adımı bir günlük yaşam senaryosuna uygulayalım: her gün ertelenen kısa bir yürüyüş veya okuma hedefi. İşlemden önce yapılan günleri değil sürdürülebilir başlangıç koşullarını kaydetmek için nasıl gözlem yapacağınızı belirleyin. Sonuç iyi görünse bile bunun kalıcı olup olmadığını anlamak için aynı koşulda tekrar bakın. Evdeki kişilerin ihtiyaçlarını ayrı dinleme bu noktada pratik bir kontrol işlevi görür. Özellikle ilk haftada aşırı büyük hedef koymak gibi kestirme kararlar ilk anda zaman kazandırsa da yanlış sonuca götürebilir. Bu başlıkta ilk adımın uygulanabilir olması için işi küçük tutun. Davranışı açık tanımlayın aşamasını tamamladıktan sonra neyin işe yaradığını bir cümleyle açıklayabilmelisiniz.
Mevcut rutine bağlayın
Yeni davranışı zaten yapılan bir etkinliğin sonrasına yerleştirmek hatırlamayı kolaylaştırabilir. Uygun değilse farklı bir zaman deneyin.
Her önerinin bir kullanım alanı ve sınırı vardır. Her gün ertelenen kısa bir yürüyüş veya okuma hedefi söz konusu olduğunda uygulamanın kimleri etkilediğini, hangi veriye ihtiyaç duyulduğunu ve geri dönüşün mümkün olup olmadığını değerlendirin. Yapılan günleri değil sürdürülebilir başlangıç koşullarını kaydetmek ölçümü faydalı olsa bile tek başına bütün resmi anlatmayabilir. Bu nedenle görev ve iletişim sorumluluğunu netleştirme açısından ikinci bir kontrol yapmak yerinde olur. Bir başkasının önerisiyle hareket ediyorsanız önerinin hangi koşullarda denendiğini sorun. Mevcut rutine bağlayın her durumda aynı önceliğe sahip olmayabilir.
Engelleri azaltın
Kitabı görünür yere koymak veya yürüyüş ayakkabısını önceden hazırlamak başlangıç eşiğini düşürür. Motivasyonun her gün aynı olmasını beklemeyin.
Uygulamadan sonra “tamamlandı” demek yerine neyin değiştiğini açıklayın. Her gün ertelenen kısa bir yürüyüş veya okuma hedefi örneğinde ilk günkü gözlemle sonraki gözlemi aynı sorular üzerinden karşılaştırın. Yapılan günleri değil sürdürülebilir başlangıç koşullarını kaydetmek bu karşılaştırmada işe yarayabilir; ancak veriyi bağlamından koparmayın. Mahremiyeti ve rızayı koruma başlığı altında hâlâ eksik kalan nokta varsa sonraki adımı ona göre seçin. Beklenen sonuç çıkmadıysa ilk haftada aşırı büyük hedef koymak gibi yaygın yanılgılara dönüp bakın; belki sorun yöntemde değil başlangıç varsayımındadır.
Takibi sade tutun
Takvimde küçük bir işaret yeterli olabilir. Bir gün aksadığında bütün sürecin başarısız olduğu sonucuna varmayın.
Önce gözlemi, yorumu ve varsayımı birbirinden ayırmak gerekir. Her gün ertelenen kısa bir yürüyüş veya okuma hedefi örneğinde tek bir işarete bakarak karar vermek kolaydır; oysa yapılan günleri değil sürdürülebilir başlangıç koşullarını kaydetmek daha sağlam bir başlangıç sunar. Önemli olan birkaç gün sonra aynı koşula dönüldüğünde karşılaştırılabilir olmasıdır. Küçük bir pilot uygulamayla başlama yaklaşımı, kararı yalnızca ilk izlenime bırakmamayı sağlar. Sonuç beklendiği gibi değilse eski ayara veya önceki uygulamaya dönebilmek için başlangıç koşullarını saklayın. Ilk haftada aşırı büyük hedef koymak bu aşamada özellikle kaçınılması gereken hatadır.
İşe yarayanı koruyun
İki hafta sonra davranışın hangi koşullarda kolaylaştığını değerlendirin. Süreyi artırmak için önce küçük hedefin sürdürülebilir olduğundan emin olun.
Son değerlendirmeyi yalnız ilk günkü hisse dayandırmayın. İşe yarayanı koruyun için uygun bir zaman sonra tekrar gözlem yapın.
Hızlı kontrol listesi
- Davranışı açık tanımlayın: “Daha çok okuyacağım” yerine kahvaltıdan sonra beş sayfa okumak gibi belirli bir eylem seçin.
- Mevcut rutine bağlayın: Yeni davranışı zaten yapılan bir etkinliğin sonrasına yerleştirmek hatırlamayı kolaylaştırabilir.
- Engelleri azaltın: Kitabı görünür yere koymak veya yürüyüş ayakkabısını önceden hazırlamak başlangıç eşiğini düşürür.
- Takibi sade tutun: Takvimde küçük bir işaret yeterli olabilir.
- İşe yarayanı koruyun: İki hafta sonra davranışın hangi koşullarda kolaylaştığını değerlendirin.
Yorumlar