İnternette ilk bulunan sayfa, araştırma ödevi için en iyi kaynak olmayabilir.
Soruyu daraltın
Geniş bir başlığı tek araştırma sorusuna dönüştürün. Örneğin çevre kirliliği yerine belirli bir kirletici ve etkisine odaklanmak kaynak seçimini kolaylaştırır.
Uygulamadan sonra “tamamlandı” demek yerine neyin değiştiğini açıklayın. Ödev için bulunan ilk arama sonucu örneğinde ilk günkü gözlemle sonraki gözlemi aynı sorular üzerinden karşılaştırın. Yazar, yayın tarihi ve birincil belgeyi kontrol etmek bu karşılaştırmada işe yarayabilir; ancak veriyi bağlamından koparmayın. Öğrenme hedefini ölçülebilir davranışa çevirme başlığı altında hâlâ eksik kalan nokta varsa sonraki adımı ona göre seçin. Beklenen sonuç çıkmadıysa reklam sayfasını akademik kaynak saymak gibi yaygın yanılgılara dönüp bakın; belki sorun yöntemde değil başlangıç varsayımındadır. Bu başlıkta ilk adımın uygulanabilir olması için işi küçük tutun. Soruyu daraltın aşamasını tamamladıktan sonra neyin işe yaradığını bir cümleyle açıklayabilmelisiniz.
Birincil kaynak arayın
Resmî istatistikler, araştırma makaleleri ve doğrudan yayımlanmış belgeler iddianın dayanağını gösterir. Haber veya blog yazıları konuya giriş için kullanılabilir.
Önce gözlemi, yorumu ve varsayımı birbirinden ayırmak gerekir. Ödev için bulunan ilk arama sonucu örneğinde tek bir işarete bakarak karar vermek kolaydır; oysa yazar, yayın tarihi ve birincil belgeyi kontrol etmek daha sağlam bir başlangıç sunar. Önemli olan birkaç gün sonra aynı koşula dönüldüğünde karşılaştırılabilir olmasıdır. Pasif okumayla aktif hatırlamayı ayırma yaklaşımı, kararı yalnızca ilk izlenime bırakmamayı sağlar. Sonuç beklendiği gibi değilse eski ayara veya önceki uygulamaya dönebilmek için başlangıç koşullarını saklayın. Reklam sayfasını akademik kaynak saymak bu aşamada özellikle kaçınılması gereken hatadır. Bir başkasının önerisiyle hareket ediyorsanız önerinin hangi koşullarda denendiğini sorun. Birincil kaynak arayın her durumda aynı önceliğe sahip olmayabilir.
Tarihi kontrol edin
Özellikle mevzuat, sağlık ve teknoloji bilgilerinde eski sayfalar güncel durumu yansıtmayabilir. Yayın ve son güncelleme tarihini not edin.
Kaynakları karşılaştırın
Birden fazla sitede aynı cümlenin geçmesi bağımsız doğrulama anlamına gelmez. Sitelerin aynı asıl kaynaktan alıntı yapıp yapmadığına bakın.
Bu adımı bir günlük yaşam senaryosuna uygulayalım: ödev için bulunan ilk arama sonucu. İşlemden önce yazar, yayın tarihi ve birincil belgeyi kontrol etmek için nasıl gözlem yapacağınızı belirleyin. Sonuç iyi görünse bile bunun kalıcı olup olmadığını anlamak için aynı koşulda tekrar bakın. Öğrenme hatalarını yargılamadan sınıflandırma bu noktada pratik bir kontrol işlevi görür. Özellikle reklam sayfasını akademik kaynak saymak gibi kestirme kararlar ilk anda zaman kazandırsa da yanlış sonuca götürebilir.
Atıf düzeni kurun
Not alırken yazar, başlık, bağlantı ve erişim tarihini birlikte kaydedin. Başkasının ifadesini aynen kullanıyorsanız açık alıntı yapın; kendi yorumunuzu kaynaktan ayırın.
Her önerinin bir kullanım alanı ve sınırı vardır. Ödev için bulunan ilk arama sonucu söz konusu olduğunda uygulamanın kimleri etkilediğini, hangi veriye ihtiyaç duyulduğunu ve geri dönüşün mümkün olup olmadığını değerlendirin. Yazar, yayın tarihi ve birincil belgeyi kontrol etmek ölçümü faydalı olsa bile tek başına bütün resmi anlatmayabilir. Bu nedenle uygulanabilir tekrar aralığı seçme açısından ikinci bir kontrol yapmak yerinde olur. Son değerlendirmeyi yalnız ilk günkü hisse dayandırmayın. Atıf düzeni kurun için uygun bir zaman sonra tekrar gözlem yapın.
Hızlı kontrol listesi
- Soruyu daraltın: Geniş bir başlığı tek araştırma sorusuna dönüştürün.
- Birincil kaynak arayın: Resmî istatistikler, araştırma makaleleri ve doğrudan yayımlanmış belgeler iddianın dayanağını gösterir.
- Tarihi kontrol edin: Özellikle mevzuat, sağlık ve teknoloji bilgilerinde eski sayfalar güncel durumu yansıtmayabilir.
- Kaynakları karşılaştırın: Birden fazla sitede aynı cümlenin geçmesi bağımsız doğrulama anlamına gelmez.
- Atıf düzeni kurun: Not alırken yazar, başlık, bağlantı ve erişim tarihini birlikte kaydedin.
Yorumlar